articles for telecom engineers

Günümüzde elektronik aletlerin birçoğunda, web kameralardan streo ses sistemlerine, kızılötesi kontrol kumadası bulunmaktadır. Video ve audio aparatları, bilgisayarlar, hatta ışıklandırma sistemleri ir kumandalar ile kontrol edilmektedir. Infrared sinyallerinde genel olarak 36kHZ civarında bir taşıyıcı sinyal kullanılmaktadır. Kontrol komutları seri formatta 36kHz lik tasıyıcı sinyal ile module edilmektedir. (Genelde taşıyıcı sinyal aıçık-kapalı (0-1) ler olarak module edilmektedir.) Kullanımda olan birçok değişik kodlama sistemi mevcuttur.Genelde her üreticinin farklı bir kodlama sistemi bulunmaktadır. Kızılötesi ışıklar görünür kırmızı ışık frekansına kadar görünmezdir. Yani kızılötesi ışığın görünür ışıktan tek farkı insan gözü tarafından algılanamamasıdır. Normal ışık kaynaklarında tek farkı frekansıdır. Kızılötesi ışıklar genelde LED ler ile üretilirler. Tv kumadaları komutları tek yönlü olarak ve low-speed atımlarla 30 feet e kadar gönderebilmektedirler. Hedef alanı genişletmek için değişik açılarda yerleştirilmiş ve IR ışığı direkt gönderen LEDler kullanılmaktadır. Televizyonlar için genelde 38kHze module edilmiş ve sadece var-yok (0-1) şeklinde module edilmiş ışık kullanılır. Gonderilen veri genelde 100-2000 bps (bits per second) aralığındadır. Başka taşıyıc frekanslar ve daha değişik module etme sistemleri kullanan IR sistemlerin olduğu unutulmamalıdır. IR sistemler (alıcı ve verici) pahalı olmayan ve kolay ulaşılabilen sistemlerdir.

Başka IR sistemlerden gelen sinyaller parazit oluştururlar. Bu parazitler diğer IR kumandalardan, IR audio sistemlerinden (bunlar geniş bant ve devamlı IR sinyalleridir.) ve diğer IR kaynaklardından oluşabilir. Bazen florasan ışığı bile parazit oluşturabilir. Benzer şekilde bazı elektronik devrelerde ortama kızılötesi ışık yayabilir. Ancak bunlardan 36kHz dışında bir frekansa sahip olanlar bir sorun teşkil etmeyebilir. Çünkü birçok IR sistem kızılötesi ışığı 36-40 kHz arasında module etmektedir. ( Bu taşıyıcı sinyalin frekansıdır. Kızılötesi ışığın frekansı ile karıştırılmamalıdır.) Problem oluşturan kızılötesi 40kHz civarında olanlardır. Parazitlerin önüne geçmenin bir yolu daha yüksek frekansta bir taşıyıc sinyal kullanmaktır. Bu yüzden günümüzde bazı IR sistemler megahertzler mertebesinde taşıyıcı sinyal kullanmaktadır. Ama genelde IR sistemler 32-40 kHz arası kare dalgalardır. Bu kare dalga IR Ledler ile ışığa dönüştürülüp alıcıya göderilmektedir. Taşınan sinyal AM ( amplitude modulated- genlik modulasyonlu) veri içermektedir ve genelde tamamen açık-kapalı şekilnde çalışır. Genelde transmitter (verici) parça biçimlendirilmiştir. Böylece verici Ledleri kontrol eden verici osilatörü bir TTL voltaj ile açma-kapama modulasyon kontrolu yapabilmektedir. Burada göderilen bilgi serial formatta olup alıcı tarafında decoder IC ile anlamlı hale getirilir.

Alıcı tarafında bir foto diyot gelen sinyali alır. Bu sensörden sonra içeride bulunan entegre devre sadece belli bir frekans aralığındaki bilgiye duyarlıdır. Çıkış ise ( alıcı gözdeki çıkış), digital giriş sinyalinin demodule edilmiş halidir. Bu şekilde çalışan alıcılar; demodule edilen sinyalde bir bilgi var ise çıkış olarak High (H) var bilgisi , bir bilgi yok ise Low (L)yok bilgisi üretirler. Bu tür alıcı devreler genelde 1-3 kHz arası bir çıkış sinyali üretirler. Homojen hava şartlarında IR data transferi, birçok opto-elektronik sensor ve ışık bariyer sistemleri 870nm ve 950nm arasındaki bir dalgaboyunda çalışır. Yukarıda anlatılanlar günümüzde genel olarak kullanılan IR sistemleri için geçerlidir. Bunların haricinde çok başka şekilde çalışan sistemlerde bulunmaktadır.